سون آرتیریلمیشلار

مین سؤزه یئنی آرتیریلمیش تورکجه شعرلر

آرزولار باهاردا، عؤمور قؽشدادیر
قورو هارای چکر، یاش تؤکولرسه،
عاقیل یاشدا دئییل، عاقیل باشدادیر،
باشین نه گۆناهی ساچ تؤکولرسه.

بعضاً جوشوب-داشان سموم اولارسان،
ایللرده اریییب سن موم اولارسان.
دۆنیا لذّتیندن محروم اولارسان،
آغزین نه گۆناهی دیش تؤکولرسه.

نامرد ائله‌مه‌یین قوواراق مردی،
اینام خیانته کؤکسونو گردی.
گؤیدن درین اولار یئرلرین دردی
اولدوزلار یئرینه داش تؤکولرسه.

نبینی آه بوغار، آمان آغلادار،
حسرت ده، نیسگیل ده یامان آغلادار.
اینسان قدیر بیلمز، زامان آغلادار،
گؤزون نه گۆناهی یاش تؤکولرسه.

۸ آپرئل ۱۹۹۵
او، گلدی، باخیشلار
   غملی، پریشان.
باخدیم، اۆرگیمده سوسدو فریادیم.
اونو یوخو کیمی گؤردوم بو آخشام،
فقط گؤردوگومه من اینانمادیم!

ساچلار آغ خیالدی
   چینی اوزونو،
اۆزونده قؽریشلار ناخیش-ناخیشدی.
آنجاق گؤزلریندن تانیدیم اونو،
حیات تک گؤزلره توخونمامیشدی.

گۆنلر ایله دؤنوب
   صف-صف دۆزلدی،
سانکی گۆنش دوغدو اوزاق سحردن.
اوندا او، گؤزلدی، نئجه گؤزلدی،
ائله بیل گلمیشدی افسانه‌لردن.

بیر دۆنیا یاشاردی
   محرم سسینده،
هر گؤروش — بؤیوک بیر احتیاج کیمی،
او ائله آدلاردی یئر کۆره‌سینده
گۆنش باشی اۆستده زرلی تاج کیمی!

دالغالار اؤنونده
   کؤرپه قوزویدو،
گؤزله وورولان سمادی، یئردی.
سانکی او پارلایان دان اولدوزویدو،
گلن سحرلردن مۆفده وئرردی.

گؤزللیک ان اولو بیر حقیقتدیر،
اۆرک حقیقته حسرت دئییلمی؟
گؤزل دوغولارسا — بو سعادتدیر،
گؤزل قوجالیرسا — دهشت دئییلمی؟

او، ایندی ائله بیل سسسیز هارایدیر،
قوی اسسین اۆستوندن عطیرلی یئللر،
آخی گؤزللرین جامالی آیدیر،
آیا نئجه قؽیدی رحمسیز ایللر؟

طبیعت!
   سن بیزه دوغما، عزیزسن!
سؤیله دوغرودانمی عدالتسیزسن؟

مگر سن اسدیکجه
   واختسیز کۆلکله،
آرزویا چاتیرسان اولو طبیعت؟
آخی گؤزللیگه قصد ائله‌مکله،
گۆناها باتیرسان اولو طبیعت!
مؤعجوزه یارات کی،
   تانری، جاهاندا،
گؤزل گؤزل قالسین قوجالاندا دا.

30-31 دئکابر ۱۹۹۶
سحر اولدو، گۆن هر یئره یاییلیر،
قوردلار، قوشلار اکینلرده آییلیر.
کؤلگه دۆشور پرده-پرده یوللارا،
آخار سودا، داشلار، قوملار ساییلیر.

یاپراق-یاپراق گزیر قؽزیل ایشیقلار،
آل ایشیقلار — قوشلار اوچور بیقرار،
هر ایشیقدا اوووج-اوووج اولدوزلار،
هر ایشیقدا درین، گیزلی بیر سیرّ وار.

چیراق کیمی لاله‌لردیر اودلانان،
لاله‌لرین اۆزرینده قؽزیل قان.
یئر اۆزونون جنّتیدیر یوردوموز،
اونوت گؤیو، بیزیم یئرده گل دولان.
قؽزیل، گۆموش، ایپک خالچا، داش آینا،
بیر تاجیره یئتر، اونو شاد ائدر.
بیر راهیبدن سوال ائتسن، جنّتدن
وئرر سنه گؤزل-گؤزل خبرلر!..
او، شۆبهه‌سیز، اؤز سؤزونه اینانماز،
بو دۆنیانین گؤزللیگین دانانماز.

او، حقیقی شاعیریکن، شاعیری،
دلی سانار، شعره نظر ائله‌مز.
ائشیتمزسه ساغر دۆنیا نغمه‌سین،
کور دا اونون گؤزللیگین بیله‌مز.
باشقا بیر گؤز، باشقا دویغو گرک تا،
گؤزللیگین رنگی اولا هۆوئیدا...

بیر سیاسی نظر قؽلماز، گئجه‌یلن،
اؤلورکن آی مئشه‌لرده نۆمایان،
آی ایشیغی، گۆنش آیدینلاتماز هئچ،
اونون توتقون گؤیلرینی هئچ زامان،
فیلوسوفلار شعری ایلهام سایارلار،
حقیقتین نغمه‌سینی دویارلار!

لاکین شعرین ایلاهه‌سی بیر قادین،
به‌یندیگی آنجاق مخمر، ایپکدیر،
اونا آلماز، قؽزیل کۆپه، آل اؤرپک،
بیر ده دلی بیر سئوداشی گرکدیر!

شعر یالنیز اودلانانلار اۆچوندور،
شعرین دیلی آتشیندیر، دریندیر...
آی ایشیغی اؤپور سولاری... سولار،
سویوق بیر گۆلوشله اوزاقلاشیرلار.
گئجه‌نین سۆکوتون یؽرتان نغمه‌لر،
داغلاری آغلادان، داشقین دره‌لر،
چاغیریر فنایا اوغرایانلاری...
هۆرکودور قوشلاری، چالایانلاری...
اؤز سئوگیلی‌سیندن آیری دۆشن بیر
بایقوش آغاجلیقلاردا فریاد ائدیر...
چینارلاردان قوپان قورو بوداقلار،
قوملاردا چاغلایان، دورو بولاقلار،
تیتره‌دیر ظۆلمتین دالغالارینی،
آچیر حیاتین بۆتون اسرارینی...

سۆکوتا آلیشقان، محزون کؤنلوم،
سرمست، دینلرکن سرت باخیشلی اؤلوم،
قارا دومانلارا بۆرونن قول تک،
اوزادییر منه بیر زهرلی چیچک!..

ایچیردیر شۆکران ایله دولو جام،
نئجه کی، ایچمیشدی زاواللی آنام...
گئجه یاری‌سیدیر، چؽراغیم سؤنور،
باشیم آغری‌ییر، اۆرگیم دؤیونور.

گؤی و یئر باشیما دؤنور... دؤنور من،
هله کایناتین سسین دینلرکن:
باخیرام اوزاقدان گلن بیر قؽزا،
اۆفوقلره ساری آخان یؽلدیزا...
بو عالم حۆسنینه حئیراندیر، ائی دوست،
سانا بو قؤنچه لب خنداندیر، ائی دوست.

من اول یعقوب نیسبت زار بولدوم،
جمالین یوسیف-کنعاندیر، ائی دوست.

هیلالی قاشینی تا گؤردو چشمیم.
بو جانیم عیدینه قورباندیر، ائی دوست.

سانا بو کن‌فکان واله بولوبدور،
کی، حۆسنین صورت-رحماندیر، ائی دوست.

جمالین صفحه‌سینده خطّ و خالین،
یۆزونده آیت-قرآندیر، ائی دوست.

سنین عشقین وۆجودیم شهدی ایچره
بو کؤنلوم تختینه سولطاندیر، ائی دوست.

خطایی‌یه، دئمیشسن، جؤور ائدیم چوخ،
یئنه لۆطف و یئنه احساندیر، ائی دوست.
اهل-حیاته سؤیلرم، ائی حی لاممات،
فانی جهاندا کیمسه‌یه مونیس دئگیل حیات.

باقیدیر اول کی، دئرلر آنی واجب‌الوجود،
فرماندیر آنه ممتنعات ایله ممکنات.

جان بخش ائدر مماته لبین، ائی مسیح دم،
عیسی‌لرین عجب‌می دمیندن بو مؤعجوزات؟

مهد-زمین ایچینده کی، طیفلی نبات ائدر،
آنا همیشه دایه‌ی-لۆطف امیردیر نبات.

شطرنج-دهر ایچینده‌کی آت اوینادان خانی؟
تقدیر بئیدقی آنی بیر دمده قؽلدی مات.

چۆن قول اولان قاپیندا گؤرر قدر-سلطنت،
بیر قولونام کی، وئرمیشم اول قدر ایچون برات.

یئتمز، خطایی، ذیکر ایلاهین نۆفوسینه،
بیر ذات ایمیش کی، ایرمز آنه ذات ایلن صیفات.
سرخوش-جام-الستم تا ابد هۆشیار مست.
مست-لایعقل گزرمن شهر ایچینده عار مست.

سوردولار مندن کی، نئیچون بی‌دیل اولدون، من دئدیم:
- اول سببدن بی‌دیل اولدوم، دیلبر و دیلدار مست.

حقینه عاشیق اولانلار شیرین جانا قالماسین،
دیدارا مۆشتاق اولانلار قیبله‌سی دیدار مست.

هر قمیشدن شکّر اولماز، هر تیکندن تازه گۆل،
هر کئییکین گؤبگیندن نافه‌ی-تاتار مست.

آدمی اولدور کی، آندا حۆسن-خۆلق و لۆطف اولا،
آدمی دئمه آنی کیم، جوبّه و دستار مست.

دایما ایستر خطایی شاه جمالین گؤرمگه،
شول گدای-عالی‌هومّت طالیب-دیدار مست.
بو، غمزه دئگیل، بلادیر، ائی دوست،
بو، خنده دئگیل، جفادیر، ائی دوست.

شکّر لبین آغزوما سؤیرسه،
سؤگمک دئگیل اول، دوعادیر، ائی دوست.

یئر یۆزی هوای-قدّون ایله
جنّت کیمی خوش هوادیر، ائی دوست.

دیل مۆرشیدینه خیال-زۆلفین
هم خیرقه و هم عصادیر، ائی دوست.

عاشیق اولالی سانا خطایی
بالاینا مۆبتلادیر، ائی دوست.
دیلبرا، دردیمه درمان سندن اؤزگه کیمسه یوخ،
هم دخی کؤنلومده ایمان سندن اؤزگه کیمسه یوخ.

هیجر ائوینده من کیمینله همدم اولوم، ائی صنم،
کؤنلومون شهرینده مهمان سندن اؤزگه کیمسه یوخ.

خیضر تک ظۆلمتده قالدیم، بیر مدد قؽل تانری‌چون،
تشنه اۆچون آب-حئیوان سندن اؤزگه کیمسه یوخ.

هر نه کیم، حؤکم ائیله‌سن، ائیله منه، ائی عشق-یار،
کؤنلومون تختینده سولطان سندن اؤزگه کیمسه یوخ.

بو خطایی خسته‌نین وئرگیل مورادین، یا الٰه،
کیم، منه لۆطف ایله احسان سندن اؤزگه کیمسه یوخ.
اول پری کیم، بو جهاندا حۆسنی‌نین همتاسی یوخ،
سرو-رعنانین خورامان قدّی تک بالاسی یوخ.

گئجه-گۆندوز من آنین هیجرینده یانماقدیر ایشیم،
نئیله‌ییم کیم، اول مهین مندن یانا پرواسی یوخ.

اؤگمه، ائی زاهید، مانا ریضوان و جنّت باغینی
کیم، آنین یارین یۆزو تک بیر گۆل-حمراسی یوخ.

قؽلما، ائی ناصح، منه زۆلفین سئورسن دئیه طعن،
خانسی عاشیقدیر کیم، آندان باشدا بیر سئوداسی یوخ.

گرچی چوخدور دۆنیادا عۆشّاقی اول ماهین، ولی
بو خطایی خسته تک بیر عاشیق-شئیداسی یوخ.
بو کؤنلوم شاد اولور غمدن رۆخی چۆن لاله‌گون گؤرگج،
میثال-مرد-مۆفلیس ناگهان بیر یاخشی گۆن گؤرگج.

اگر آه ائیله‌سم، توپراق اولور در لحظه آهیمدن،
دۆشر هر پاره‌سی بیر یئرده کوه-بیسوتون گؤرگج.

آنونچون ایله‌مز آهی بو جانیم رهگوزارینده،
حرامیلر چاپارلار کاریوانی چۆن تۆتون گؤرگج.

مه و سیّاره‌لر شرمنده‌دیر یۆزونه باخماقدان،
فلک اؤوجینده خورشیدی حیادن سرنیگون گؤرگج.

خطایی، رسم بئیله ائیله‌ییبدور احتیراز ایله،
هزاران ناز ائدر خوبلار کی، عاشیقین زبون گؤرجک.
حق کلامی سئومیشم، سوره‌ی-یاسیندن مدد
کیم، مانا انجیل-فۆرقانین دوعاسیندن مدد.

ائی به‌حق مؤعجیزاتی وئردین اول موسیٰ‌یه سن
کیم، مانا موسیٰ‌ی-عمرانین عصاسیندن مدد.

ائی یارادان عالمی اول شاه-خوبان عشقینه،
اول رسول-آخیراتین مؤعجیزاسیندن مدد.

کیم کی، کامین آلمادی، دۆنیاده اولدور بینوا،
بی‌نوانین وئرگیلن، یارب، نواسیندن مدد.

بو خطایی دئر: - ازلدن من ایمامین قولویام،
ائی ایمام-حق علی‌المرتضی‌سیندن مدد.
مونجا جؤور ائتدین مانا، نامهریبانلیقدان نه سود؟
اؤلدورندن سونرا، ائی جان، مهریبانلیقدان نه سود؟

قهرین ایلن تلخ کئچدی چۆنکی عؤمروم دۆنیه‌ده،
یاشیم یۆزدن ایسته‌یوبن شادیمانلیقدان نه سود؟

بیلمزم نئیچوندورور دۆشمنلیگین بو نؤع ایلن؟
لۆطفینی گؤرستمه‌ییب، هم بو یامانلیقدان نه سود؟

چۆنکی رحمین یوخدورور من پیر-عشقین حالینه،
بو جهان باغینده، ائی سرویم، جاوانلیقدان نه سود؟

ائی خطایی، دیلبرین چۆنکیم جفا ائیلر سانا،
بی‌وفا عالمده بؤیله زیندگانلیقدان نه سود؟!
فلکنین گردیشیندن داد و فریاد.
منی آییردی سندن داد و فریاد.

منی یاردان آییردی بو زمانه،
زمانه گردیشیندن داد و فریاد.

منیم ایکی جهانیم سئوگیلی شاه،
سنی سئومه‌دیگیندن داد و فریاد.

یاخام یؽرتیم گئدیم اغیار الیندن،
بو رحمی یوخ دیلیندن داد و فریاد.

نئجه بیچاره و بۆریان اولوبدور.
خطایی یار الیندن داد و فریاد.
عرضه یازدیم من سانا، ائی شاه-خوبانیم، مدد.
عرض-حالیم سن بیلورسن، دین و ایمانیم، مدد.

شرمسارم، پۆرگوناهیم سن باغیشلا، یا کریم،
ج‍ۆمله‌لرنی یارلیغایان کامیل اینسانیم، مدد.

مست و مجنون اولموشام من فیرقتیندن، یا حبیب،
ائی حقیقت عالمینده اینجه ارکانیم، مدد.

بو الیمدور دامنینیز، یا علی‌المرتضی،
بوی-وصلیندن سنین هر درده درمانیم، مدد.

هر یانا عزم ائیلر اولسان، سوره‌ی فتح اولدو فتح،
آچیلار باغلو قاپو دؤولتلو دربانیم، مدد.

بو خطایی‌نین گۆناهین سن گؤتورمه یۆزینه،
شاه-مردان، شیر-یزدان، سیرّ-سۆبحانیم، مدد.
حۆسن ایله زیبا ایمیشسن، یا علی، سندن مدد،
گؤرک ایچینده بای ایمیشسن، یا علی، سندن مدد.

عشقله معشوق و عاشیق سنده اولموشدور ظۆهور،
سیرّ-مااوحی ایمیشسن، یا علی، سندن مدد.

عشق اوخیرلر آدینی راه-حقیقتده سنین،
عشق ایله شئیدا ایمیشسن، یا علی، سندن مدد.

اؤولیالار، انبیالار چوخدورور، ایلّا کی سن،
ج‍ۆمله‌دن اعلا ایمیشسن، یا علی، سندن مدد.

مؤمینه ایرشاد ائدیرسن لۆطف و احسان و کرم،
کافیره غوغا ایمیشسن، یا علی، سندن مدد.

یئرده، گؤگده ایسته‌میر شول کور مۆنافیقلر سنی،
ظاهیرن پئیدا ایمیشسن، یا علی، سندن مدد.

اون سکیز مین عالمین سیرداش سن سیرّینده‌دیر،
مۆرشید-بینا ایمیشسن، یا علی، سندن مدد.

قیسمت-روز-ازلده هم معین-مصطفی،
نرگیس-شهلا ایمیشسن، یا علی، سندن مدد.

آنجا کیم، سئیر ائیله‌دیم، گزدیم وۆجودیم شهرینی،
میثل-بی‌همتا ایمیشسن، یا علی، سندن مدد.

بو خطایی خسته‌دیل بیرلیگینه ایقرار ائدیر،
واحد-یئکتا ایمیشسن، یا علی، سندن مدد.
قامتیندن مۆنفعیلدیر سایه‌ی-سرو-بۆلند،
حسرتیندن عرعر و شۆمشاد اولوبدور دردمند.

عاریضین باغیندا زۆلفین تارینه بند ائیله‌گیل،
ایستر ایسن ناله‌ی-بۆلبولدن اولماق بهره‌مند.

سربه‌سر بیر تاره‌ی-مویین بهاسیدیر سنین
مۆلک-تبریز و جغاتای و خوراسان و خوجند.

تا کی، گلدی، ائی صنم، عشقین خیالی باشیمه،
دۆنیا و عۆقبا غمیندن کئچدیم و اولدوم لوند.

جانیمی عشقینه تسلیم ائیله‌دیم ایخلاص ایله،
اول پری پئیکر منی، یارب، نه‌دن قؽلماز پسند؟

در بیابان-تحیّور قالمیشام بی‌خورد و خواب،
واله‌ سرگشته و حئیران و زار و مۆستمند.

بو خطایی لبلرین عشقینده گر آه ائیله‌یه،
آهی‌نین سوزیندن اولور خاک اول کوه-سهند.
تا کی، دردیندن اولوبدور یۆرگیم صد پاره‌لر،
تیغ-عشقین یۆرگیمنی صد هزاران پاره‌لر.

آی یۆزوندن آیرو گؤردوم دیده‌ی-بی‌خوابیمی،
گؤگ یۆزینده اویماز اولدو هر گئجه سیّاره‌لر.

زاهیدا، سن فاریغ اول، آهیمدن ایکراه ائیله‌مه،
کیم، منیم باغریمدا چوخدور غمزه‌لردن یاره‌لر.

یارالی باغریم قانین تؤکدو گؤزومدن دم‌به‌دم،
گؤر نه‌لر قؽلدی مانا شول نرگیس-خونخواره‌لر.

چؽخمیه میسکین خطایی کؤنلو زۆلفیندن، نولا،
ایشی سئیر اولور آنین هر خاندا وار سیّاره‌لر.
حسرتین دردیندن، ائی جان، باغریم اولدو پاره‌لر،
سوز-عشقین یۆرگیمده هر دم ائیلر یاره‌لر.

یاندیروب هیجران اودو کؤنلومو وئردی باده گؤر،
دوتدو افلاک-جهانی گئیدی گؤگ ده قاره‌لر.

دۆشدو حۆسنین منظرینه جان و دیل بو گؤزلریم،
چاره یوخ، ناچار اولوبدور، نئیله‌سین بیچاره‌لر.

ترک ائدوب قویدوم، گئدرم، خانومانی، مۆلکی اوش،
هیجرین ائتدی من غریبی اۆشته گؤر آواره‌لر.

اؤلدو دردیندن خطایی، بیر قدم رنجیده قؽل،
قبرینه باسگیل، ائشیتگیل صد هزاران ناله‌لر،