سون آرتیریلمیشلار

مین سؤزه یئنی آرتیریلمیش تورکجه شعرلر

مرحوم عؤمور یولداشیم گۆلاره اۆچون

سن گئتدین جاهانین
دردلی چاغیندا.
بیر چایا دؤندوم کی، سؽسقا آخیرام.
...سنسیز بیر اوتاغین تنهالیغیندا
شکلینه باخیرام...
یئنه باخیرام.

اسیر پنجره‌دن
یئل اینجه-اینجه،
سانکی ایستی نفس اۆزومه دییر.
— گئجه‌ن خئیره قالسین — سؤیلرم گئجه،
سحر ده سؤیلرم: صاباحین خئییر!

اۆرگیم ناراحات،
قولاغیم سسده
دؤورون حاقسیزلیغی تیتردیر منی.
چئوریلیب ملگه باشیمین اۆستده،
روحون گئجه-گۆندوز حیفظ ائدیر منی.

آخی، سنینله‌دیر هر آنیم منیم،
سن منیم نیسگیلیم، پریشانیمسان.
گۆندوز شکیللرده سوسانیم منیم،
گئجه یوخولاردا دانیشانیمسان،
— آی نبی، اؤزوندن موغایات اول سن،
بیل، داها دۆننکی جاوان دئییلسن.
— البته، من سنی ایتیرن گۆندن،
حیاتیم دییشدی تامام کؤکوندن.

قار اسکیک اولماییر دوغما داغیمدان
بیر گۆنده آسیلیب هر آیاغیمدان.
بعضاً یئرسیز دۆشدوک هایا، هارایا،
آخی پیس ده گئدیر، یاخشی دا قالمیر.
سن منی قؽسقاندین بۆتون دۆنیایا،

ایندی دۆنیا منی هئچ سایا سالمیر.
تانریم باغیشلاسین،
گۆناه وارسا دا،
گۆناه خوشبختلیکدن پای آلان دئییل.
— گنجلیک گۆناهلاری یویولارسا دا،
قوجالیق گۆناهی یویولان دئییل!

گئج دویدوم حیاتین
من سیرلرینی،
زامان پریشاندیر، عؤمور پریشان.
من اؤز گۆناهیمین زنجیرلرینی
چوخدان پارچالاییب، چوخدان قؽرمیشام.

سنی یانا-یانا سسله‌ییرم کی،
ائشیتسین سؤزومو سئودیگیم ملک.
دۆنیادا او گۆنو گؤزله‌ییرم کی،
گۆلاره آدیندا نوه‌م گله‌جک.

شکلینه باخیرام،
باخیرام یئنه،
سانیرام چینیمه یومشاق ال دییر.
— گئجه‌ن خئیره قالسین — دئییرم سنه
سحر دئیه‌جگم:
— صاباحین خئییر!

8 آپرئل ۱۹۹۵
— اینسانین یاخشی‌سی، یا پیسی کیمدیر؟
— ساده‌لیکله اولور الهی اینسان!
— دۆنیانین ان بؤیوک داهی‌سی کیمدیر؟
— ان عادی اینساندیر — ان داهی اینسان!

— سؤیله، یئر اۆزونون وۆقاری کیمدیر؟
— اینسانا سیتاییش کیمده وارسا، او!
— دۆنیانین ان بؤیوک شاعیری کیمدیر؟
— یازماق یوخ، پوزماغی کیم باجارسا، او!

— حیاتدا ابدی ازلی کیمدیر؟
— کیم حؤرمت قازانیر اؤزو اؤزونه.
— دۆنیانین ان بؤیوک عاقیلی کیمدیر؟
— کیم جاواب وئرمیرسه جاهیل سؤزونه‌!

— رۆتبه‌نین، شؤهرتین ایلک قولو کیمدیر؟
— کیم کی، وظیفه‌یه دایم باش اگیر!
— دۆنیانین ان بؤیوک یوخسولو کیمدیر؟
— کیم کی، میلیون اۆستده اسیب تیتره‌ییر!

— من یوخو گؤرموشم، یوزان بس کیمدیر؟
— او دئییر: بیر عؤمرون بیتمه‌ییب یولو!
— او زامان بو شعری یازان بس کیمدیر؟
— بؤیوک بیر وطنین کیچیک بیر اوغلو!

19-20 مای ۱۹۹۶
یالنیز سیلاحدامی دۆنیادا قوّت؟
عدالت صبرله آتیر آددیمی.
سۆنگولر اۆستونده دایانان دؤولت —
ائله سۆنگولرله یؽخیلمادیمی؟

خیانت دئییلمی ان چیرکین عمل؟
ائل چکیر لعنتله ساتقین آدینی.
تعریفلر اۆستونده یۆکسلن هئیکل -
ائله تعریفلرله اوچولمادیمی؟

حقیقی صداقت توتولماز اوجوز،
سئوگی ده اینتیقام آلار مرد کیمی.
آلقیشلار اۆستونده اوجالان نۆفوذ —
سونرا قارغیشلارا چئوریلمه‌دیمی؟

دویدو حؤکمدارلار صنعتی میر؟
نه اولدو ایلک آندی، سون اعتیمادی؟
دؤولت ده، میلّت ده منم - دئینلر.
خالقین منلیگینی نئجه تاپدادی؟

بیز باشا ووروروق بؤیوک بیر عصری،
طالع سحیرلی بیر گله‌جکمیدیر؟
تاریخ دۆنن وئردی بیزه بو درسی
صاباح دا بو درسی وئره‌جکمیدیر؟

16-17 ایون ۱۹۹۶
آشدی بیر زیروه‌نی
تزه ایل بو گۆن،
داغلار دا اینسانلا
اوجالیر گؤیه.
داغ سنه سؤیکنیر
ائله بیل بو گۆن
منسه داغ گزیرم
سؤیکنیم - دئیه!

اۆرک نه‌لر اومار
نورلو سحردن؟
سن آیسان،
من ایسه
سولغون هاله‌یم.
گور چایسان،
آخیرسان
گؤی دره‌لردن،
من ایسه قورویان
بیر شلاله‌یم!

سنسن دان یئرینده
پارلایان آتش،
من ایسه، غۆروبا
اییلن گۆنش!

دؤزرم، اۆستومه
گؤیلر ائنسه ده،
دؤندوم اووو ایتمیش
صیّادا، افسوس!
سنه قلبیم منیم
تئز ایسینسه ده
افسوس، گئج گؤروشدوک
دونیادا، افسوس!
بلکه نیشانه‌سن
سون محبّتدن،
بلکه ده مۆیده‌سن
ابدیتدن!؟

۱ یانوار ۱۹۹۸
گل، – دئمک ایسته‌ییر، گل، — دئیه بیلمیر،
اللر دئدیگینی دیل دئیه بیلمیر.
ن.خزری


او، سیرلی سؤزلر کی،
   گلمه‌ییر دیله
ائله بیل سؤیله‌ییر بو آخشام اللر.
اؤز دوغما ایستی‌سی، حرارتیله
دیللنن بارماقلار،
دانیشان اللر.

گؤزلردن سۆزولور
   بیر ائله نور کی،
دینیر اود اۆرکدن آلیشان اللر.
بعضاً ائله سوسور،
ائله سوسور کی،
کوبود بیر اوووجا سؽخیشان اللر.

تیتره‌ییر شام کیمی
   ایشیق ساچدیقجا،
گؤزلین اؤزونه یاراشان اللر،
پریشان تئللری سؽغاللادیقجا
اؤزو ده کدرلی،
پریشان اللر.
قو تک یومشاقمیدیر،
   سۆد تک آغمیدیر؟
کۆسوشن بارماقلار، باریشان اللر.
منه اؤز سیرّینی آچاجاقمیدیر
دانیشان بارماقلار،
دانیشان اللر؟

۵ یانوار ۱۹۹۸
قارداشیم، دوستلاری دۆشمندن آییر،
اۆمیددن ایناما تمل قویولور.
دۆنیادا وطنسیز
   اینسان اولماییر،
یالنیز غئیرتسیزلر وطنسیز اولور.

وطن! عؤمروموزدن او آیری دئییل!
آرخا اول، خوش گۆنده، بلالی گۆنده!
سن یالنیز دۆنیادا
سجده‌یه اَییل،
بایراق قارشی‌سیندا، آنا اؤنونده.

وطن محبّتی
گؤیلرله تندیر،
بایراق دا، آنا دا
چۆنکی وطندیر.
سرین مئشه‌لردن بیز کئچیریکسه
ناحق صاف بولاقدان ایچمیریک کی، بیز.
اگر کی، بایراغی
بیز سئچیریکسه،
آنایلا وطنی سئچمیریک کی، بیز.

غضب قؽلینجینی چؽخاراق قؽندان،
اینساندا بو قدر دؤزوم اولارمی؟
وطن جان چکیرسه،
   تاپداق آلتیندا
بیزیم یاشاماغا حاقیمیز وارمی؟

اۆز توتور خاریجه ذکا آخینی،
او یئرده وار-دؤولت تاپارام، — دئیه.
اونودوب وطنین
آغیر چاغینی
کاش یوللار گئتمه‌سین وطنسیزلیگه.

اینسان — وطنسیز،
باشدیر — بدنسیز.
بیز نه‌لر گؤرمه‌دیک تانری، آماندیر،
وطنه یادلاشان اینسانلار اولدو.
وطن نه آلینان
   نه ساتیلاندیر،
حرّاجا قویولان ویجدانلار اولدو.

صاباحا اینانیر قهرمان اینسان،
او، میلّت دردینی داشی‌یاجاقدیر.
وطنچین اؤلمگی
   باجاران اینسان
وطن عؤمرو قدر یاشایاجاقدیر!

1-2 فئورال ۱۹۹۷
آخشام... چیچکلیدیر
   گؤیلر چمنی،
ائنیر آیاغینا پارلاق اولدوزلار.
نئچین آغیر گۆنده آختارمیر سنی،
ائوینین دیرگی بیلدیگین دوستلار؟
باریش طالعینله، باریش، آی نبی!

باغدا نئجه واختسیز
   تؤکدو خزللر،
مئیوه‌لر نه ائرکن سووولدو، گئتدی.
سنه "قارتالیمسان" دئین گؤزللر
اوچوب سرچه‌لر تک یوخ اولدو، گئتدی.
باریش طالعینله، باریش، آی نبی!

اۆز گۆلمور،
   آچیلمیر،
       قلبده شاختا، دون،
خزری اوتاغیندا اویناییر کۆلک.
دۆنن گور زنگلردن سؽنان تلفون
بو گۆن بویون بۆکوب سوسور یئتیم تک!
باریش طالعیینله، باریش، آی نبی!

سنه ایریشردی
   ایشی دۆشنلر،
تعریفلر قوپاردی سن دینن زامان.
ایندی اونلار سنی گؤرمه‌ییر مگر؟
نیه تشخّوصله کئچیر یانیندان؟
باریش طالعینله، باریش، آی نبی!
آخی نه باش وئریب
   گؤرن جاهاندا،
نئجه قاپالیدیر سحیرلر، سیرلر.
معلوم حقیقت وار: گمی باتاندا
ایلکین سیچوووللار قاچیب گئدیرلر.
باریش طالعینله، باریش، آی نبی!

زنگینلر گؤردونمو، سن گئری چکیل،
وارین-دؤولتین ده اؤز حؤکمو واردیر،
اۆرگین دولودور — بو معیار دئییل،
جیبلرین بوشدورسا — باخ بو معیاردیر
باریش طالعینله، باریش، آی نبی!

بلکه غۆروروندور —
   گۆناهکار بو گۆن؟
غۆرور هاچان اولوب، هاچان گۆناهکار؟
فقط درین-درین سن بیر ده دۆشون،
اینسان گۆناهکاردیر، زامان گۆناهکار؟
باریش طالعینله، باریش، آی نبی!

سینه‌نی دردلره
   مردانه گر سن،
سئوگی ده، نیفرت ده مۆقدّس اولار.
آخی باریشماسان
   سن نئیله‌یرسن؟
سؤزلر ده صحرادا باتان سس اولار.
باریش طالعینله، باریش، آی نبی!

۲۰ ایول ۱۹۹۶
هیجران منده، گؤروش منده،
کدر دولو گۆلوش منده.
تانری ثروت بؤلوشنده،
منه دۆشن دردیم-غمیم،
   منیمله‌دیر!

دۆنیا اوجا، دردی درین،
قارداشی‌یام دردلیلرین.
اؤولادی‌یام گؤیون-یئرین.
نیسگیلی سونسوز عالمیم،
   منیمله‌دیر!

یئلکن آچدیم عۆمّانلاردا،
اۆزدوم جوشان توفانلاردا.
لؤوبر آتدیم لیمانلاردا،
سینیب گلن آرزو گمیم،
   منیمله‌دیر!

من قاتدیقجا ایلی-ایله،
نه‌ییم واردی، گئتدی یئله.
شۆکورلر کی، منیم هله،
بیر اۆرگیم، بیر قلمیم،
   منیمله‌دیر!

28 سئنتیابر ۱۹۹۰
زامان قلبه کمند آتیر،
یارا سؽزلار کۆرگیمده.
سنین گۆجون عاقلیندادیر،
منیم گۆجوم اۆرگیمده.
ن.خزری


گؤر نئجه قوووشور ایل-ایله، الله،
عاقیل دۆشونه‌رک، اۆرک سئوه‌رک.
اینسان وارلیغینی
   وار ائله الله،
اۆرگه عاقیل وئر، عاقیلا اۆرک!

تکجه عاقیل سئوسه —
   بلادی سئوگی،
تکجه اۆرک سئوسه —
   آتشدیر، اوددور!
اۆرکله عاقیلین اؤولادی سئوگی،
اینسانا اوچماقچین مغرور قاناددیر.

سئونلر! اوجالین
   گؤیلره سیز ده،
اوجالین آرزویا،
   اۆمیده باغلی.
سئونلر! قوووشسون طالعینیزده
عاقلین اۆرییله،
  اۆرگین عاقلی!

27-28 مای ۱۹۹۶
یاز تعطیلی گلینجه،
باهاری دا، یایی دا.
من یاتیرام هر گئجه،
سحیرلی چارپاییدا.
یومان کیمی گؤزومو
مؤعجوزه‌لی دۆنیادا،
من گؤرورم اؤزومو،
شفقلرله قول-قولا
چؽخیرام اوزاق یولا،
بولودو یارا-یارا
آسیمانا اوچورام.
اوچورام اولدوزلارا،
کهکشانا اوچورام.
گؤیلره چاتدیقجا من،
روحوما قاناد گلیر.
گؤرورم کی، اۆفوقدن
آتش یاللی آت گلیر.

نورلادیر گؤیو، یئری،
زر تئللر آلوو کیمی،
او پارلایان تئللری
توتورام جیلوو کیمی.
سما! منه یول ائیله،
بو گۆن یوللار منیمدیر!
کهکشان اۆزری‌یله،
آت چاپیرام من ایندی!
آت اوچور اوزاقلارا،
اولدوز-اولدوز داغلارا.
شفقلر ساچاق-ساچاق،
مین سیرّ سؤیله‌ییر منه،
باش قویورام آستاجا
آیین بیاض کؤکسونه.

دان سؤکور آرام-آرام،
من بیردن اویانیرام.
اولدوزلاردا یاتیرام،
یئرده‌سه اویانیرام.

۱۹۹۴-۱۹۹۵
دردی وئرک کۆلکلره،
آغلامایاق ایچین-ایچین.
توخوم سپک اۆرکلره،
خئیرخواهلیق گؤیرمکچین.

نور اول، اؤتسون زیل-قارانلیق،
اینام وارسا، سؤز قطعیدیر.
یاخشیلیقلا مهریبانلیق -
محبّتین قۆدرتیدیر.

بولاق کیمی سؽسقا آخما،
مردلیک جوشان گور دنیزدیر.
یاخشیلیغا عوض اومدون،
یاخشیلیغی یئره ووردون.

نامردلره مرد سؤیله‌سن،
او ایلان تک چالار سنی.
سن مینّتلی چؤرک یئسن،
بوغازیندا قالار سنین.

داد یوخ، یادلار چؤرگینده،
حارام اۆسته اسن قؽشام!
الیم الله اتگینده،
کیمسه‌یه ال آچمامیشام!

حالاللیق وار، من ده وارام،
نولسون اوخوم دییر داشا!
تورپاقدا دا اویویارام،
پاک ویجدانلا من باش-باشا!

18-19 فئورال ۱۹۹۶
آددیم‌باشی تیکانلاری بیتیردین کی،
زر ساچاقلی تر گۆللره سجده قؽلاق؟
جاهیللری سن دۆنیایا گتیردین کی،
آز تاپیلان عاقیللره سجده قؽلاق؟
اولو تانریم، شۆکور سنه!

اۆرکلره قؽزیل کؤرپو سن آتدین کی،
او کؤرپودن قهرمانلیق کئچسین گرک!
نامردلری بو قدر چوخ یاراتدین کی،
مردلر آزسا، قدرینی بیز یاخشی بیلک؟
اولو تانریم، شۆکور سنه!

سن ازلدن کؤنوللره نور قاتدین کی،
تورپاقلارا قارا چؤکسه ظۆلمت دئیک؟
کۆت بالتالی جلّادلاری چوخالتدین کی،
پامبیقلا باش کسنلره رحمت دئیک؟
اولو تانریم، شۆکور سنه!

اوجالاردان سن اوجا بیر خبردین کی،
دئدین: اینام حالالجا دوز-چؤرکده‌دیر.
بیزه غئیرت دلّاللاری گؤستردین کی،
بیلک غئیرت دیلده دئییل، اۆرکده‌دیر؟
اولو تانریم، شۆکور سنه!

سن گؤیلری خؽنجیم-خؽنجیم سؽندیردین کی،
باشیمیزا اود یاغسا دا آددیملایاق؟
اۆمیدسیزلیک گۆنشینی یاندیردین کی،
اۆمید شمعی پارلایاندا گۆنش سایاق؟
اولو تانریم، شۆکور سنه!
شۆکور سنه،
دؤنه-دؤنه!

۳ مارت ۱۹۹۶
لاله‌لر پارلایان
   چمنده، دۆزده،
سانکی بۆللور آخان سودور ظریفلیک.
هر گۆن کوبودلاشان زمانه‌میزده،
ائله بیل الهی نوردور ظریفلیک.

آچیلیر اۆرکدن
   اۆرگه ایزلر،
گؤیدن گۆنش چؽخیر، عۆمّاندانسا دۆرّ.
ظریفلیک سۆکوتلا دانیشان گؤزلر،
بیر ده او گؤزلرین تبسّومودور.

سن گل مهریبانلیق
   اؤنونده اَییل،
کیمه قیسمت اولسا، سعادتدیر او.
ظریفلیک دۆنیادا ضعیفلیک دئییل،
بلکه ده ان اولو بیر قۆدرتدیر او.

کوبودلار یانیندان
   توفان کیمی کئچ،
ظریف اینسان گؤردون باشینا آند ایچ!

آخی حیات سنه
   دئمیر، سئو کیمی،
وئریر تزه-تزه نسیل محبّت.
قؽشقیران سئوگیلر مگر سئوگیمی؟
سسسیز باخیشلاردیر اصیل محبّت.

محبّت — بشرین،
   زرّین تاجیدیر،
ظریفلیک، نجیبلیک قوشا باجیدیر.
جاواندیر، نه قدر
   قوجالسا دۆنیا،
سعادت — ازلی، ابدی اولسون.
ظریفلیک اۆستونده اوجالسا دۆنیا،
قوی دۆنیا نجیبلیک معبدی اولسون!

۴ مای ۱۹۹۷
(نغمه)

دۆنن نئجه گؤروشدو؟
اۆرگه چؽنقی دۆشدو.
او مهریبان گۆلوشدو،
یوخسا الهی پایدی؟
دۆنن - بو گۆن اولایدی!

ایسیندیم نور سئلیندن،
اؤپدوم ظریف تئلیندن.
توتدوم گۆنش الیندن،
بو گۆنش، یوخسا آیدی؟
دۆنن - بو گۆن اولایدی!

نه گۆندوز، نه گئجه‌یدی،
گؤیلر یئرلره دَیدی.
بو نئجه مؤعجوزه‌یدی؟
ائویم نورلو سارایدی،
دۆنن - بو گۆن اولایدی!

قلبدن نغمه یۆکسلسین،
آه-آمانلار کسیلسین.
ائله بیر صاباح گلسین.
دئییم دۆننه تایدیر.
دۆنن - صاباح اولایدی!

۱۶ آپرئل ۱۹۹۰
مؤعجوزه باش وئریب یئر کۆره‌سینده،
منیم خیال آدلی مملکتیم وار.
مۆقدّس روحلارین ایحاطه‌سینده،
بو گئجه مۆقدّس هم‌صؤحبتیم وار.

الهی سس گلیر قدیم گنجه‌دن،
نیظامی گؤرونور — عصا الینده.
او، اولو بابامیز اینجیکدیر دئین،
تاپمادیق شعرینی آنا دیلینده.

نسیمی یاناشیر... او، مۆدریک، ندیم!
سسینده غۆرور وار، واردیر غضب ده.
دئیه‌سن اعداما بیر آن گئجیکدیم،
منی آسایدیلار گرک حلبده.

خطایی شؤهرتی گزیر دۆنیادا —
تۆرکون تۆرکه قؽلینج چالماسی، هئیهات!
شاعیر گۆشه‌نیشین اگر اولسا دا،
شاهین گۆشه‌نیشین اولماسی، هئیهات
او، دئییر: آدیمیز عرشه بللیدیر،
آنا دیلیمیز ده نور تمللیدیر.

فۆضولی — او، مغرور سؤز گۆنشیندن،
چمنلر قؽزاریر لاله‌لری‌یله.
اودلو کؤینک گئییب عشق آتشیندن
نئی تک اۆرک یاخیر ناله‌لریله:
— نه قدر سؤز آرا، نه قدر سؤز گؤز،
اصیل صنعتکاری دؤران ایسته‌مز!

سئویملی وورغونون روحویلا بیرگه،
واقیف آغ یوللارا سالیر آغ کؤلگه.
قایادان آتیرلار،
   قارتالا دؤنور،
بیزیم قلبیمیزه اوچوب او قونور،
پؽچیلداییر: دوغرو حالت گؤرمه‌دیم،
ایری گؤردوم، اؤزگه بابت گؤرمه‌دیم!

صابیر غضبلیدیر... او اولو اینسان!
قانا سوسادیقجا الی-قانلیلار،
اونون هاراییندان تیتره‌ییر جاهان:
— والله، مۆسلمانام، آ شیروانلیلار!
من گؤیده توتورام طعنه داشینی،
گرک کی، نادانین ازیم باشینی!

خؽزی وادی‌سیله دومان سۆرونور،
بیر ده گؤروشریک، الله کریمدیر
داغدان داغ وۆقارلی بیر جاوان ائنیر —
بو گۆن او، یۆز یاشلیم، او جعفریمدیر!
دئییر: -یارا دَیدی وطن کؤکسونه،
آتان کازاکلاردیر، بیلیرم یئنه!

سیبیر شاختاسیندان،
   قورتولماق اۆچون،
جاوید مرد اوغوللار چیینینده گلیر.
بؤیوک قارداشی‌یلا گؤروشه بو گۆن،
مۆشفیق گمی ایله نارگیندن گلیر.
— اوغلوم، نه واختدی کی، سنی گزیردیم.
— اوستادیم، خوشباختام، من سنی گؤردوم!

مۆقدّس مجلیسه قوناق دۆشرکن،
حتی یاددان چؽخدی، اؤز آدیم، الله!
دوغما داهیلرله من گؤروشرکن،
الهی بیر گئجه یاشادیم، الله

...تانریم، بو یوخویدو، یا حقیقتدی؟
ائله دۆشوندوم کی، سونسوز هارایام!
بیردن اۆشوتمه‌لر گزدی جانیمدا،
گئجه‌یله گلنلر، گئجه‌یله گئتدی،
منیم یئللر اسن خانیمانیمدا،
دهشتله دۆیدوم کی، یئنه تنهایام...

گۆنشین پریشان نورو ساچیلدی...
آیریلیق سحری، نیه آچیلدین؟

۲۳ یانوار ۲۰۰۰
قالین بولودلاردان
   چؽخدی داغ، قایا،
اریدی دومان دا
   تورپاق اۆستونده.
بیر اینسان آرزوسو
   گلدی دۆنیایا،
آسیمان آلتیندا،
   تورپاق اۆستونده.
او نئجه نغمه‌یدی
   آخدی جاهانا،
ایلک لایلا دیللندی
   تورپاق اۆستونده،
یئر ایدی، گؤی ایدی، —
   گۆنشدی آنا،
اینسان "آنا" دئدی —
   تورپاق اۆستونده.
پارلادی یولوندا
   لاله-چیراقلار،
اینسان باخدی یئنه
   تورپاق اۆستونده.
قایادان قاینایان
   شفّاف بولاقلار،
هوپدو اۆرگینه
   تورپاق اۆستونده.
بوردا اؤز سؤزونو
   نغمه‌یله دئیر،
قلبلری آچ، دیندیر، —
   تورپاق اۆستونده.
ماوی گؤیلره‌سه
   قویما، گؤز دیَر -
گؤیلر شۆشه‌دندیر
   تورپاق اۆستونده.
"من گلنده گؤی ایدی،
   قاراباغین سؤیودو".
   منیم تورپاغیمدیر -
منیم تورپاغیم.
اینسان سؤنمز نوردور
   تورپاق اۆستونده.
— قارا باغلاماسین
   قوی قاراباغیم،
غۆرورلا او دوردو
   تورپاق اۆستونده.
وطن طالعینی
   یازیردی اینسان،
تورپاقدی وار-یوخو
   تورپاق اۆستونده.
هر گۆن اؤلومه ده
   حاضیردی اینسان،
بیر گۆن دوغولدوغو
   تورپاق اۆستونده.
بشر آددیمی‌یلا
   یول آلیب گئدیر،
تاریخ ده، زامان دا
   تورپاق اۆستونده.
وطن اینسانلیغین
   ایلک طالعیدیر
آسیمان آلتیندا،
   تورپاق اۆستونده.

۱۹۸۸
تۆرکیه‌ده‌کی ائلازیغ شهری‌نین یاخینلیغینداکی
خزر گؤلونه مۆراجیعت


یول آلیب ان قدیم قرینه‌لردن
گلدیم بابالارین دوغما ائلینه.
قلبیمده سلام وار آنا خزردن -
خزرین اؤولادی خزر گؤلونه‌!

کئچدی کاروان-کاروان ارلر، ارنلر
یوللاردا آچدیلار مین-مین سحری.
وطندن - وطنه کؤچوب گلنلر
اؤزویله گتیردی دوغما خزری.
نسیللر بو یئرده
   خزرلی اولدو،
خزر آغیر گۆنده
   تسلّی اولدو.

بوردا ال-اۆزومو یودوم بیر سحر،
سولار خزر کیمی گؤردوم دوز دادیر.
گؤللر شیرین اولور، دۆنیادا گؤللر،
بونون شیرینلیگی دوغمالیقدادیر.

هاچان نورلو آخشام یئرلره دۆشور،
آیین صاف نوروندا آلیشیر خزر.
پارلاق اولدوزلاردا گؤزلر گؤروشور،
خزر اؤولادی‌یلا دانیشیر خزر:
— نئجه‌سن؟
— یاخشی‌یام!
— یاخشی اول، بالا!
   یئللر سندن گلن خئییر خبردیر.
— سن سونسوز دریاسان، من کیچیک داملا
— خزر داملاسی دا خزر قدردیر.

   دوغمادیر گؤی دۆزلر،
   شیش قایالار دا،
   دیللنیر گور چایلار محرم سؤزویله.
   تک خزری کۆلگی چاتمیردی بوردا
   اونو دا گتیردی خزری اؤزویله.

۲۱ مای ۱۹۹۶
گؤرن هارا اوچدو
   شاقراق گۆلوشلر،
اۆمیدلر خیالا دؤننده قالدی؟
تیترک هیجانلار،
   دوغما گؤروشلر
الیم یئتیشمه‌ین دۆننده قالدی.

ایلکین محبّتین
اودو، آتشی،
عشقیم بیر اۆرکده سؤننده قالدی؟
نه تئز غۆروب ائتدی سئوگی گۆنشی،
نورو، حرارتی دۆننده قالدی.

طبیعت! نه بؤیوک سحیرلرین وار،
نه وئردینسه یئنه او سنده قالدی،
وئرنده نجیبسن،
آلاندا قدّار،
دئین سخاوت ده دۆننده قالدی.

ایللر کمند ایمیش
اینسان بوینوندا
عؤمرو دارا چکمک کمنده قالدی؟
زامانین آمانسیز، نامرد اوینوندا،
نه واردی، نه یوخدو دۆننده قالدی.

نولدو دۆزه دۆشن
او قوشا ایزلر،
اوت باسدی، سارالمیش چمنده قالدی.
گؤزلر عئینکلردن مرحمت گؤزلر،
گؤزلرین شؤوقو ده دۆننده قالدی.
یاتیردین، اویاندین
بلکه سن، شاعیر
ایللرین اوخلاری سینه‌نده قالدی،
بو گۆنه کئچدینمی گؤره‌سن، شاعیر،
بلکه بو گۆنون ده دۆننده قالدی؟

20 سئنتیابر ۱۹۹۶
آرزولار باهاردا، عؤمور قؽشدادیر
قورو هارای چکر، یاش تؤکولرسه،
عاقیل یاشدا دئییل، عاقیل باشدادیر،
باشین نه گۆناهی ساچ تؤکولرسه.

بعضاً جوشوب-داشان سموم اولارسان،
ایللرده اریییب سن موم اولارسان.
دۆنیا لذّتیندن محروم اولارسان،
آغزین نه گۆناهی دیش تؤکولرسه.

نامرد ائله‌مه‌یین قوواراق مردی،
اینام خیانته کؤکسونو گردی.
گؤیدن درین اولار یئرلرین دردی
اولدوزلار یئرینه داش تؤکولرسه.

نبینی آه بوغار، آمان آغلادار،
حسرت ده، نیسگیل ده یامان آغلادار.
اینسان قدیر بیلمز، زامان آغلادار،
گؤزون نه گۆناهی یاش تؤکولرسه.

۸ آپرئل ۱۹۹۵
او، گلدی، باخیشلار
   غملی، پریشان.
باخدیم، اۆرگیمده سوسدو فریادیم.
اونو یوخو کیمی گؤردوم بو آخشام،
فقط گؤردوگومه من اینانمادیم!

ساچلار آغ خیالدی
   چینی اوزونو،
اۆزونده قؽریشلار ناخیش-ناخیشدی.
آنجاق گؤزلریندن تانیدیم اونو،
حیات تک گؤزلره توخونمامیشدی.

گۆنلر ایله دؤنوب
   صف-صف دۆزلدی،
سانکی گۆنش دوغدو اوزاق سحردن.
اوندا او، گؤزلدی، نئجه گؤزلدی،
ائله بیل گلمیشدی افسانه‌لردن.

بیر دۆنیا یاشاردی
   محرم سسینده،
هر گؤروش — بؤیوک بیر احتیاج کیمی،
او ائله آدلاردی یئر کۆره‌سینده
گۆنش باشی اۆستده زرلی تاج کیمی!

دالغالار اؤنونده
   کؤرپه قوزویدو،
گؤزله وورولان سمادی، یئردی.
سانکی او پارلایان دان اولدوزویدو،
گلن سحرلردن مۆفده وئرردی.

گؤزللیک ان اولو بیر حقیقتدیر،
اۆرک حقیقته حسرت دئییلمی؟
گؤزل دوغولارسا — بو سعادتدیر،
گؤزل قوجالیرسا — دهشت دئییلمی؟

او، ایندی ائله بیل سسسیز هارایدیر،
قوی اسسین اۆستوندن عطیرلی یئللر،
آخی گؤزللرین جامالی آیدیر،
آیا نئجه قؽیدی رحمسیز ایللر؟

طبیعت!
   سن بیزه دوغما، عزیزسن!
سؤیله دوغرودانمی عدالتسیزسن؟

مگر سن اسدیکجه
   واختسیز کۆلکله،
آرزویا چاتیرسان اولو طبیعت؟
آخی گؤزللیگه قصد ائله‌مکله،
گۆناها باتیرسان اولو طبیعت!
مؤعجوزه یارات کی،
   تانری، جاهاندا،
گؤزل گؤزل قالسین قوجالاندا دا.

30-31 دئکابر ۱۹۹۶